KATAMARAN NG MGA PILIPINO PDF

Jose P. Rizal Ang matutunghayan ay isang lagom sa Tagalog ng sanaysay na La Indolencia de los Filipinos, na nalathala sa La Solidaridad mula noong Hulyo 15 hanggang Setyembre 15, Ang sanaysay na itoy isinulat ni Rizal sa ikalawang pagtungo niya sa Europa. Isinulat niya ito bilang tugon sa paulitulit na upasala sa mga Pilipino na silay mga tamad. Ang upasalang itoy hindi tinutulan ni Jose Rizal sa kaniyang sanaysay.

Author:Vibei Mazulabar
Country:Burma
Language:English (Spanish)
Genre:Environment
Published (Last):18 November 2009
Pages:292
PDF File Size:6.10 Mb
ePub File Size:19.61 Mb
ISBN:835-1-20233-656-2
Downloads:37275
Price:Free* [*Free Regsitration Required]
Uploader:Moogulkis



Jose P. Rizal Ang matutunghayan ay isang lagom sa Tagalog ng sanaysay na La Indolencia de los Filipinos, na nalathala sa La Solidaridad mula noong Hulyo 15 hanggang Setyembre 15, Ang sanaysay na itoy isinulat ni Rizal sa ikalawang pagtungo niya sa Europa.

Isinulat niya ito bilang tugon sa paulitulit na upasala sa mga Pilipino na silay mga tamad. Ang upasalang itoy hindi tinutulan ni Jose Rizal sa kaniyang sanaysay. Manapay inamin nga niya ang pag-aangkin ng katamaran ng kaniyang mga kababayan.

At sa pag-amin niyang iyan ay nagbigay siya ng mga matuwid kung bakit ang mga Pilipino ay masasabi ngang tamad. Narito ang kaniyang mga matuwid. Ang pangunahing sanhi ay ang mainit na singaw ng panahon.

Kahit na ang mga banyagang nandarayuhan sa Pilipinas buhat sa mga bayang malamig ang klima ay nagiging tamad pagdating dito at ayaw humawak ng mabibigat na gawain.

Sa bayang mainit ang panahon, kahit hindi kumilos ang isang tao, siyay pinagpapawisan at hindi mapalagay. Wika pa ni Rizal: Ang mga Europeong naninirahan sa Pilipinas ay nangangailangan pa ng mga tagapaypay at tagahugot ng sapatos, at hindi nagsisipaglakad kundi laging lulan ng kanilang karwahe, gayong masasarap ang kanilang kinakain at ginhawa ang kanilang kabuhayan.

Silay malaya, ang bunga ng kanilang mga pagsisikap ay para sa kanilang sarili, may pag-asa sa kinabukasan, at iginagalang ng madla. Ang abang katutubo, ang tamad na katutubo ay kulang sa pagkain, walang inaasahan sa araw ng bukas, ang bunga ng kanilang pagod ay sa iba napupunta, at kinukuha sila sa paggawang sapilitan. Sinasabing ang mga Europeo ay nahihirapan sa mga bayang mainit ang singaw ng panahon palibhasay hindi sila hirati sa gayong klima, kayat karampatan lamang na dulutan sila ng balanang makapagpapaginhawa sa kanilang kalagayan.

Datapuwat ang wika nga ni Rizal, ang isang taoy maaaring mabuhay kahit saan kung sisikapin lamang niyang ibagay ang kanyang sarili sa hinihingi ng pangangailangan.

Ang sikap at pagkukusa ay nawala sa mga Pilipino dahil din sa kagagawan ng mga Kastila. Ang mga Pilipino, nang bago dumating ang mga Kastila ay ginhawa sa kanilang kabuhayan, nakikipagkalakalan sila sa Tsina at iba pang mga bansa, at hinaharap nila ang pagsasaka, pagmamanukan, paghabi ng damit at iba pa.

Kayat mapagkikilalang nang wala pa rito ang mga Kastila, ang mga Pilipino bagaman ang mga pangangailangan nilay hindi naman marami, ay hindi mga mapagpabayang gaya ngayon. Ang lahat ng industriya at pati na ang pagsasaka ay napabayaan sapagkat ang mga Pilipinoy hindi makapagtanggol laban sa pananalakay ng mga mandarambong buhat sa Mindanaw at Sulu.

Paanoy ayaw pahintulutang makapag-ingat ng mga baril at iba pang sandata ang mga Pilipinong naiiwan sa bayan habang ang ibay wala at kasama sa mga pandarayuhang walang kabuluhan. Nang panahon ng Kastilay maraming digma at kaguluhan sa loob ng bayan at maraming ipinapapatay.

Isinalaysay ni Rizal ang nangyari sa isang pulong malapit sa Sebu, na halos nawalan ng tao sapagkat madaling nangabihag ng mga piratang buhat sa Sulu palibhasay walang sukat maipananggol sa sarili. Ang pagsasakay napabayaan dahil pa rin sa sapilitang paggawa na ipinatutupad ng pamahalaan.

Dahil sa maraming pandarayuhang ginagawa ng mga Kastila, kailangan ang walang tigil na paggawa ng mga barko, kayat maraming Pilipino ang pinapagpuputol nila ng mga kahoy sa gubat upang magamit. Wala tuloy katiyakan ang kabuhayan ng mga tao kayat naging mga mapagpabaya. Tungkol ditoy sinipi ni Rizal si Morga na nagsabi sa kanyang Sucesos na halos nakalimutan na ng mga katutubo ang pagsasaka, pagmamanukan, ang paghabi, na dati nilang ginagawa noong silay mga pagano pa hanggang sa mga ilang taon pa pagkatapos ng pagsakop.

Iyan ang naging bunga ng tatlumput dalawang taon ng sapilitang paggawa na ipinataw sa mga Pilipino. Ang pamahalaay walang dulot na pampasigla upang ang mga tao ay mahikayat na gumawa.

Pinatamlay ng mga Kastila ang pakikipagkalakalan sa mga bansang malaya, gaya ng Siam, Cambodia, at Hapon, kayat humina ang pagluluwas ng mga produktong Pilipino at ang industriya ay hindi umunlad.

Ang Pilipinoy hindi maaaring gumawa sa kanilang bukid kung walang pahintulot ng pamahalaan. Bukod sa mga iyan, ang Pilipinoy hindi tumatanggap ng karampatang halaga sa kanilang mga produkto. Sinabi ni Rizal na alinsunod sa istorya, matapos alipinin ng mga encomendero ang mga Pilipino, silay pinagagawa para sa sarili nilang kapakinabangan, at ang iba namay pinipilit na sa kanila ipagbili ang inaani o produkto sa maliit na halaga at kung minsay wala pang bayad o kayay dinadaya sa pamamagitan ng mga maling timbangan at takalan.

Alinsunod pa rin kay Rizal, ang lahat ng negosyoy sinasarili ng gobernador, at sa halip pukawin ang mga Pilipino sa kanilang pagpapabaya, ang iniisip lamang niyay ang kanyang kapakanan kayat sinusugpo ang ano mang makaaagaw niya sa mga pakinabang sa pangangalakal. Mga kung anu-anong kuskos-balungos sa pakikitungo sa pamahalaan, mga kakuwanan ng pulitika, mga kinakailangang panunuyo at pakikisama, mga pagreregalo, at ang ganap na pagwawalang-bahala sa kanilang kalagayan,- ang mga iyan ay naging pamatay-sigla sa paggawang kapaki-pakinabang.

Nariyan pa ang halimbawang ipinamalas ng mga Kastila: pag-iwas sa pagpaparumi ng kamay sa paggawa, pagkuha ng maraming utusan sa bahay, na para bang alangan sa kanilang kalagayan ang magpatulo ng pawis, at ang pagkilos na animoy kung sinong maginoo at panginoon na ipinaging palasak tuloy ng kasabihang para kang Kastila,- ang lahat ng iyan ay nagpunla sa kalooban ng mga Pilipino ng binhi ng katamaran at pagtanggi o pagkatakot sa mabibigat na gawain.

At ang wika pa ng mga Pilipino noon: Bakit gagawa pa? Ang sabi ng kura ay hindi raw makapapasok sa kaharian ng langit ang taong mayaman. Ang sugal ay binibigyan ng luwag, at itoy isa pa ring nagpapalala ng katamaran. Ang Pilipinoy hindi binibigyan ng ano mang tulong na salapi o pautang upang maging puhunan. Kung may salapi man ang isang Pilipinong magsasaka, ang natitira, matapos bawasin ang buwis at iba pang impuwesto ay ipinambabayad naman niya sa kalmen, kandila, nobena, at iba pa.

Kung ang mga pananim ay pinipinsala ng balang o ng bagyo, ang pamahalaan ay hindi nagbibigay ng ano mang tulong sa mga magsasaka, kaya ang mga ito ay inaalihan ng katamaran. Walang pampasiglang ibinibigay sa pagpapakadalubhasa. May isang Pilipinong nag-aral ng kimika sa Europa, ngunit hindi man lamang siya pinag-ukulan ng pansin. Ang katamaray pinalulubha pang lalo ng di mabuting sistema ng edukasyon. Ganito ang wika ni Rizal: Iminulat palibhasa sa halimbawa ng mapagbulay-bulay at tamad na pamumuhay ng mga monghe, ang mga katutubo namay walang ginawa kundi iukol ang kanilang buhay sa pagkakaloob ng kanilang salapi sa simbahan dahil sa inaasahang mga himala at iba pang kataka-takang bagay.

Ang kanilang kalooban ay nagayuma; buhat sa pagkabata ay wala silang natutuhan kundi ang pagkilos na parang mga makina na hindi nalalaman ang buong kabagayan. Kataka-taka bang ang ganitong maling pagmumulat sa isip at kalooban ng isang bata ay magbunga ng kahambal-hambal na mga pagkakasalungatan? Iyang walang puknat na pagtutunggali ng isip at ng tungkulin ay humantong sa pananamlay ng kanyang mga pagsisikap, at sa tulong ng init panahon, ang kaniyang walang katapusang pag-aatubili, ang kaniyang mga pag-aalinlangan ay siyang naging ugat ng kaniyang katamaran.

Ang sistema ng edukasyon, na isang kawil ng mga pagmamalupit, ay nagpatamlay sa halip na magpasigla sa Pilipino. Siyay nagkaroon ng mababang pagkakilala sa sarili at pagwawalang-bahala sa paggawa.

Ang isa pang nagpalala sa katamaran ng mga Pilipino ay ang kawalan nila ng damdamin bilang isang bansa palibhasay pinagkaitan sila ng karapatang makapagtatag ng mga samahan na magbibigay sa kanila ng pagkakataong magkaunawaan at magkaisang damdamin. Palibhasa ngay walang bansang kinaaaniban, ang mga Pilipinoy hindi nagkaroon ng pagkabahala sa ano mang kahirapang dinaranas ng mga tao.

Patay ang apoy ng kanilang pagsisikap, at walang sukat makaganyak sa kanila na mag-ukol ng panahon at sigla alang-alang sa kaunlaran at kasaganaan ng kanilang Bayan. Ang sabi ni Rizal: Ang edukasyon ay siyang lupa, at ang kalayaan ay siyang araw, ng sangkatauhan. Kung walang edukasyon at walang kalayaan, walang pagbabagong maisasagawa, walang hakbang na makapagdudulot ng bungang ninanais.

Ito ay isang sanaysay na sinulat ni Rizal bilang depensa para sa mga Indio na kung saan tinawag na tamad ang mga Pilipino ng mga kolonyal na Espanyol. Ipinakita dito ni Rizal ang madaming katwiran at halimbawa upang ihayag ang sinasabing indolence ay isang epekto lamang ng dehumanizing conditions na kung saan ang mga Indio ay sapilitang mabuhay. Dinagdagan ni Rizal ang kahulugan ng indolence. Ito ay the inclination to live off the labor of others.

Inamin ni Rizal na tamad ang mga Pilipino. Pero ito ay dahil sa init ng klima sa ating bansa. Lubhang nakapagpapapawis at nakapanghihina ang init at madalas silang sumilong sa lilim. Ang init ay nakapagpapalusog sa lupa, kaya ang mga pananim ay hindi kailangang lagging alagaan.

Sinabi ni Rizal na hindi mana o likas ang katamaran sa mga Pilipino noong panahon ng Kastila. Ang totoo, bago dumating ang mga Kastila, ang mga Pilipino ay may masiglang pakikipagkalakalan sa mga Instik, Hapon, Arabe at Malay.

Naging laganap lamang ang katamaran ng mga Pilipino noong panahon ng mga Kastila. Dahil sa masasamang palakad ng pamahalaan, tiwaling pagtuturo ng relihiyon at dahil sa ugali na rin ng mga Kastila. Bago pa man dumating sa Pilipinas ang mga Kastila ay nakikipagkalakalan na tayo sa ibang bansang Asyano at Gitnang Silangan. Ngunit ito ay naputol ng monopolya ng Galleon Trade.

Sa Espanya lamang via Mehiko maaaring makipagkalakalan ang mga Pilipino. Dahil dito ay natigil ang mga mumunting industriya at mga gawaing kamay.

Kaya sinira ng mga Kastila ang kasipagan at pagkukusa ng mga Pilipino. Kinitil din ng mga Kastila ang pagmamahal ng mga Pilipino sa paggawa dahil sa tinatawag na forced labor. Dahil sa pakikidigma ng Espanya laban sa ibang bansang Europeo at sa mga Muslim sa Mindanao, ang mga Pilipino ay pilit na pinagawa sa paggawa ng barko, pagpuputol ng mga kahoy at paggawa ng mga kuta. Sinabi nga ni Morga na nalimutan ng mga Pilipino ang kaalaman sa pagsasaka, pagmamanukan at paghahayupan at pagtatanim at pag-aalaga ng bulak, gayon din ang paghabi ng damit pagkaraan ng taon.

Kung meron mang edukasyon ay tiwali ang sistema nito. Ang itinuturo noon ay puros dasal at ibang karunungang hindi magagamit ng nagsisipag-aral. Walang kursong pang-agrikultura, pang-industriya at iba pa, na lalong kailangan noon ng Pilipinas.

Hindi tama ang ipinakikita ng mga namumunong Kastila. Tanghali na kung pumasok sa opisina at maaga kung umalis, gayong wala namang nagagawa kundi magbasa ng dyaryo at pumirma ang mga opisyal. Ang mga babae ay sinusundan ng mga alila at pati ang pagbibihis at pagpaypay ay ang mga ito pa ang gumagawa.

Hinayaang lumaganap ang sugal. Halos araw-araw ay may sabong at kung pista, ang mga pinunong- bayan at mga prayle ang nagpapasimuno ng kung anu-anong sugal. Mali ang pagtuturo ng relihiyon. Itinuro ng mga prayle sa mga mangmang na Pilipino na ang mga dukha ay makararating sa langit at ang mga mayayaman ay matutungo sa impiyerno.

Mataas ang buwis na ipinapataw sa mga Pilipino. Sa pamahalaan o sa mga prayle napupunta ang kalakhan ng bahagi ng kanilang inaani. Ayon kay Rizal, ang kawalan ng diwa ng pagkakaisa ay sanhi ng katamaran ng mga Pilipino. Dahil kung walang pagkakaisa ang mga mamamayan, wala silang lakas na hadlangan ang mapaminsalang hakbang ng pamahalaan at iba pang puwersa ng lipunan. Wala ring pagsusumigasig upang maisagawa ang mga bagay na makapagpapaunlad sa nakararami. Ang lahat kung gayon ay hindi kikilos, parang isang baying patay.

Kaya sa konklusyon ay sinabi ni Rizal, ang tao sa Pilipinas ay isang indibidwal; hindi siya mamamayan ng isang bansa. Kung titingnan ay ang mga Kastila ang may sala sa pagiging tamad ng mga Pilipino.

Kung tutuusin ay gustong mag-aral ng mga Pilipino subalit walang paaralan o kung mayroon man ay kulang sa gamit at tamang salalayan ng karunungan. Gusto ding magnegosyo ngunit walang perang pangpuhunan at kawalan ng proteksiyon mula sa pamahalaan. Gusto ding magbungkal ng lupa at magtayo ng industriya subalit mataas naman ang buwis at nagsasamantala pa ang mga namumuno.

Maaaring magkaisa ang mga Pilipino subalit pinagkaisa na ito ng mga Kastila bilang isang kolonya at bilang isang komunidad na Kristiyano. Ganoon din malamang ay hahadlangan ng mga Kastila ang iba pang uri ng pagkakaisa, para sa ikakaayos ng mamamayan.

DELL C400 MANUAL PDF

Tungkol Sa Katamaran Ng Mga Pilipino ni Jose Rizal

Ang Katamaran ng mga Pilipino ni Dr. Jose P. At sa pag-amin niyang iyan ay nagbigay siya ng mga matuwid kung bakit ang mga Pilipino ay masasabi ngang tamad. Narito ang kaniyang mga matuwid.

BATTLETECH RECORD SHEETS 3039 UNABRIDGED PDF

Ang Katamaran Ng Mga Pilipino (Buod)

Ayon sa ating Pambansang Bayani na si Dr. Jose Rizal, ang paratang sa atin bilang tamad ay may katotohanan. Isa sa mga rason kung bakit nagging tamad ang mga Pilipino ay dahil sa mainit na klima sa Piliinas. Nahihirapan ang mga Pilipinong kumilos dahil sa sa matinding sikat ng araw na nakakasakit na sa balat ng mga Pilipino. Naging tamad din ang mga Pilipino dahil sa pagsakop ng Kastila.

IEC 61131-3 ED3.0 PDF

Adblocker detected! Please consider reading this notice.

Ang sanaysay na itoy isinulat ni Rizal sa ikalawang pagtungo niya sa Europa. Isinulat niya ito bilang tugon sa paulit-ulit na upasala sa mga Pilipino na silay mga tamad. Ang upasalang itoy hindi niya tinutulan sa kaniyang sanaysay sa halip ay inamin niya ang pag-aangkin ng katamaran ng kaniyang mga kababayan. Sinabi niyang may ibang Pilipinong tamad ngunit hindi maaaring ilarawan ang isang kabuuan sa isang pangkatangian. Ang bansa natin ay may mainit na Klima.

CURIERUL SECRET PDF

Ang Katamaran Ng Mga Pilipino

Associative properties Both addition and multiplication can actually be done with two numbers at a time. So if there are more numbers in the expression, how do we decide which two to "associate" first? The associative property of addition tells us that we can group numbers in a sum in any way we want and still get the same answer. The associative property of multiplication tells us that we can group numbers in a product in any way we want and still get the same answer. Distributive property The distributive property comes into play when an expression involves both addition and multiplication. A longer name for it is, "the distributive property of multiplication over addition.

Related Articles